Hedef 250 milyon dolar Türk balında yeni dönem
Üretimde dünya ikincisi olan Türkiye, ihracatta ilk üçe girmek için kolları sıvadı. Çam balını küresel pazarda üst segmente taşıyacak proje başlatıldı.
Türkiye yıllık yaklaşık 100 bin ton bal üretimiyle dünyanın en büyük ikinci bal üreticisi konumunda bulunuyor. Çam balı üretiminde ise ülke, dünya üretiminin yaklaşık yüzde 90’ını karşılıyor. Ancak bu güçlü üretim kapasitesi, ihracata aynı ölçüde yansımıyor. Türkiye, 33,5 milyon dolarlık bal ihracatı ile dünya sıralamasında 18’inci sırada yer alıyor.
Ar-Ge Projesi ile Rekabet Gücü Artacak
Bal ihracatında lider konumda olan Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği, Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü ile birlikte “Türkiye Çam Balının Uluslararası Pazarda Rekabet Gücünü Artmak” adlı 24 aylık Ar-Ge projesini başlattı.
Birlik Başkanı Bedri Girit, Türkiye’nin bal üretim kapasitesi ile ihracat gelirleri arasındaki farkın kapanması gerektiğini vurgulayarak, “Dünyada üretimde ikinci sıradayız, fakat ihracatta 18’inci sıradayız. Çin 265 milyon dolar, Yeni Zelanda 250 milyon dolarlık bal ihraç ediyor. Biz de 250 milyon dolarlık ihracat hedefliyoruz” dedi.
Çam Balında Bilimsel Altyapı Eksikliği
Birlik Yönetim Kurulu Üyesi Nedim Kalpaklıoğlu, Türkiye’de özellikle Muğla, Aydın, Antalya, Balıkesir, İzmir, Manisa ve Çanakkale illerinde yılda yaklaşık 25 bin ton çam balı üretildiğini belirterek, “Çam balının uluslararası pazarda düşük fiyatla konumlanmasının temel nedeni, bilimsel altyapının yeterince güçlü olmamasıdır” ifadelerini kullandı.
Kalpaklıoğlu, çam balındaki protokateşik asit, alfa-pinen ve beta-pinen gibi biyoaktif bileşenlerin yüksek potansiyele sahip olduğunu, ancak bu potansiyelin uluslararası bilimsel referanslarla desteklenmediğini söyledi.
Hedef: Premium Segment ve Küresel Pazar
Projenin nihai hedefi, Türkiye çam balını yüksek katma değerli, premium segment bir ihracat ürünü hâline getirmek. Kalpaklıoğlu şu ifadeleri kullandı:
Çam balı doğru bilimsel altyapı ve stratejik konumlandırma ile küresel pazarda hak ettiği yere ulaşabilir. Amacımız, mevcut ortalama ihracat fiyatı olan 3,9 dolardan, Manuka balı ile rekabet edebilecek premium segmente taşımak
Türk çam balının kalitesini belirleyen temel unsurlardan biri olan Protokateşik Asit (PCA)’nın proje kapsamında net şekilde ortaya konacağı vurgulandı. Bu sayede çam balı, sadece geleneksel bir doğal ürün değil, aynı zamanda bilimsel temelli bir fonksiyonel gıda olarak uluslararası pazara sunulabilecek.
Projede Hedeflenen Çalışmalar
24 aylık Ar-Ge yol haritası çerçevesinde;
- Çam balına özgü biyoaktif ve marker bileşenlerin ileri analiz yöntemleriyle tanımlanması,
- Canlı organizmada (in vivo) ve laboratuvar ortamında (in vitro) biyolojik etkinlik testlerinin yapılması,
- Kimyasal yapı ve biyolojik aktivite arasındaki ilişkinin ortaya konması,
- Marker bileşenlere dayalı bilimsel sınıflandırma sistemi geliştirilmesi,
- En az 10 SCI makale ve 15 uluslararası bilimsel sunum hazırlanması hedefleniyor.
Bu çalışmaların tamamlanmasıyla Türkiye, çam balında dünya çapında tanınan bir premium ürün markası yaratmayı amaçlıyor.
Bakmadan Geçme
