Danıştay'dan Muğla ve Bodrum kıyı planına yürütmeyi durdurma kararı
Muğla kıyılarıyla ilgili önemli bir yargı kararı, Bodrum başta olmak üzere bölgedeki kıyı planlamasını doğrudan etkileyecek yeni bir süreci başlattı.
TMMOB Mimarlar Odası Muğla Şubesi tarafından açılan dava sonucunda, Danıştay Altıncı Dairesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 18 Eylül 2020’de onaylanan Aydın–Muğla 1/50.000 ölçekli Bütünleşik Kıyı Alanları Planı’nın yürütmesini oybirliğiyle durdurdu.
Kararda, plana karşı itiraz yolunun açık olduğu belirtilirken, mevcut haliyle uygulanmasının telafisi güç veya imkânsız zararlar doğurabileceği vurgulandı.
Bodrum ve Çevresi İçin Ne Anlama Geliyor?
Kararın özellikle son yıllarda yoğun yapılaşma baskısı altında bulunan Bodrum Yarımadası açısından önemli sonuçlar doğurması bekleniyor. Yeni marina projeleri, sahil düzenlemeleri ve turizm yatırımlarının, yeni bir planlama süreci tamamlanıncaya kadar askıya alınabileceği ifade ediliyor.
Uzmanlar, söz konusu kararın kıyı alanlarında kamu yararı ile çevresel hassasiyetlerin daha güçlü gözetilmesi gerektiğine dair hukuki bir çerçeve çizdiğini değerlendiriyor.
Bilirkişi Raporunda Öne Çıkan Tespitler
Mahkeme dosyasına giren bilirkişi raporunda planın bilimsel ve ekolojik açıdan ciddi eksiklikler içerdiği belirtildi. Raporda öne çıkan tespitler şöyle sıralandı:
Koruma–kullanma dengesinin sağlanamadığı ve planın yapılaşma lehine kurgulandığı,
Uluslararası sözleşmelerle koruma altında bulunan Akdeniz foku ve deniz kaplumbağası gibi türlerin yaşam alanlarına ilişkin yeterli araştırma yapılmadığı,
Kıyı silüetine yönelik analizlerin bilimsel dayanaklardan yoksun olduğu ve yüksek katlı yapılaşmaya karşı net önlemler içermediği,
Bodrum için önemli turizm değerlerinden biri olan “Mavi Tur” rotalarının plan kapsamında dikkate alınmadığı.
Sit Alanlarında Kritik Hata
Bilirkişi raporlarında ayrıca planın hazırlanmasında kullanılan “Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi”nin hatalı uygulandığı tespit edildi. Yapılaşmaya uygunluk kriterlerinin, korunması gereken alanlara ilişkin düşük puanlı kriterleri etkisiz bıraktığı; bu nedenle sulak alanlar ile birinci derece doğal sit statüsündeki ve kesin yapılaşma yasağı bulunan bazı bölgelerin “öncelikli gelişim alanı” olarak gösterildiği ifade edildi.
Mahkeme, bu durumun hukuka ve planlama esaslarına aykırılık oluşturduğu kanaatine vararak planın yürütmesini durdurdu.
Süreç Nasıl İşleyecek?
Karara karşı Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu nezdinde itiraz edilebilecek. Ancak mevcut aşamada plan askıya alınmış durumda.
Yeni planlama sürecinde çevresel verilerin ve bilimsel kriterlerin daha güçlü biçimde dikkate alınması beklenirken, kararın Muğla kıyılarının geleceği açısından emsal niteliği taşıdığı ve bölgedeki kıyı politikalarını yeniden şekillendirebileceği yorumları yapılıyor.
