Akdeniz Keşiş Fokları tehdit altında
22 Mart Uluslararası Fok Günü'nde Akdeniz keşiş foklarının yaşam alanlarına artan insan baskısı gündeme geldi.
22 Mart Uluslararası Fok Günü’nde, nesli tehlike altındaki Akdeniz keşiş fokunun (Monachus monachus) geleceğinin, yaşam alanlarının korunmasına bağlı olduğu vurgulandı. Geçtiğimiz günlerde Antalya Gazipaşa’da fokların yaşam alanlarına dalış yapılması tepkilere yol açmıştı.
Sayıları 140’tan Az
Akdeniz’de yaşayan ve en nadir deniz memelilerinden biri olan Akdeniz keşiş fokunun Türkiye kıyılarında sayısı 140’tan az. Türün hayatta kalabilmesi için kıyı mağaraları kritik öneme sahipken, artan insan baskısı bu alanları tehdit ediyor.
Akdeniz Koruma Derneği (AKD), 22 Mart Uluslararası Fok Günü kapsamında yaptığı açıklamada, özellikle turizm sezonunun yaklaşmasıyla birlikte fokların dinlenme ve yavrulama amaçlı kullandığı kıyı mağaralarında insan baskısının arttığına dikkat çekti.
Bilimsel İzleme Çalışmaları
AKD’nin Foça, Muğla ve Antalya kıyılarında yürüttüğü bilimsel izleme çalışmaları sayesinde, Akdeniz keşiş foklarının yılın farklı dönemlerinde hangi mağaraları kullandığı belirleniyor. Çalışmalar, fotokapan ve uzaktan izleme sistemleri aracılığıyla yürütülüyor.
Fok Yaşam Alanlarına Girilmesi Yasak
Akdeniz keşiş foku, dinlenme, doğum ve yavru bakımı için kıyı mağaralarına ihtiyaç duyuyor. Özellikle doğum döneminde insanla karşılaşma, anne ve yavru için ciddi risk oluşturabiliyor.
Türkiye’de fok mağaralarına girilmesi yasal olarak yasak olmasına rağmen, zaman zaman tur tekneleri, dalış faaliyetleri veya meraklı ziyaretçiler bu alanlarda fokları rahatsız edebiliyor.
Mevzuat Koruması Var, Etkili Uygulama Eksik
Türkiye’de Akdeniz keşiş foklarının yaşadığı kıyı mağaralarına girilmesi, 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu ve ilgili düzenlemeler kapsamında yasak. Mağaralara dalış yapmak, yüzmek veya herhangi bir deniz aracıyla giriş yapmak, mağara girişlerinde beklemek ve demirlemek mevzuat kapsamında yasaklandı.
Ayrıca türün avlanması ve zarar görmesi, Kara Avcılığı Kanunu ile yasaklanmış durumda. Nesli tehlike altındaki türlerin ve yaşam alanlarının korunması kanunu da fokların güvence altında olduğunu belirtiyor.
Keşiş Foku ile Karşılaşırsanız Dikkat
Akdeniz Koruma Derneği, denizde veya kıyıda bir Akdeniz keşiş foku ile karşılaşıldığında hayvanın rahatsız edilmemesi gerektiğini vurguluyor.
Mağaralara karadan veya denizden giriş yapılmamalı.
Fokların dinlenme ve yavrulama alanlarına yaklaşılmamalı.
Sessiz olunmalı ve hayvanın güvenliği korunmalı.
AKD, kıyı mağaralarının türün hayatta kalması için kritik öneme sahip olduğunu bir kez daha hatırlattı. (iha)
Bakmadan Geçme
